Επιλογή Γλώσσας:

Μαστός - Από την πρόληψη στη θεραπεία

Η προληπτική εξέταση (screening test) έχει ως σκοπό να εντοπίσει, ανάμεσα σε έναν πληθυσμό, τα άτομα εκείνα που μπορεί να πάσχουν από μια ασθένεια. Η προληπτική εξέταση έγκειται σε ένα είδος διαχωρισμού μεταξύ των ατόμων με «αρνητική εξέταση», -άρα πιθανότατα υγιή- και των ατόμων με «θετική εξέταση», τα οποία πρέπει να υποβληθούν σε μια σειρά επιπλέον ειδικών εξετάσεων προκειμένου να έχουμε μια σαφή διάγνωση (π.χ.: ο καρκίνος του μαστού).

Τι σημαίνει στην ιατρική, προληπτική εξέταση;

Όλα τα τεστ πληθυσμιακών ελέγχων ενέχουν μία αδυναμία. Αυτή είναι ότι κάποια άτομα παρόλο που νοσούν, μπορεί να διαφύγουν της διάγνωσης (ψευδώς αρνητικά) ή αντιθέτως κάποια άτομα που είναι υγιή, να βρεθούν, λανθασμένα, ως άρρωστα (ψευδώς θετικά). Λόγω αυτών των ενδογενών αδυναμιών, αυξάνουμε τη συχνότητα των τεστ ώστε να μειώσουμε την πιθανότητα σφάλματος, π.χ. αντί την μαστογραφία να την κάνουμε κάθε 2 χρόνια, την πραγματοποιούμε ετησίως. Ένας άλλος τρόπος μείωσης των λαθών των πληθυσμιακών ελέγχων είναι η προσθήκη περισσοτέρων τεστ, π.χ. μαστογραφία σε συνδυασμό με υπέρηχο μαστών. Ο συνδυασμός των δύο μειώνει την πιθανότητα σφάλματος από το 10% στο 1%.

Γιατί πρέπει να κάνουμε προληπτική εξέταση των μαστών μας;

1. Γιατί πρόκειται για τον συχνότερο καρκίνο στη γυναίκα, του οποίου η εμφάνιση αυξάνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια και είναι η συχνότερη αιτία θανάτου στις γυναίκες κάτω των 75 ετών.

2. Ο καρκίνος του μαστού έχει μια αργή εξέλιξη και η περίοδος μεταξύ της γέννησής του και της διασποράς μεταστατικών κυττάρων είναι μεγάλη. Αυτό σημαίνει ότι μια έγκαιρη διάγνωση, θα μειώσει και την πιθανότητα μεταστάσεων και παράλληλα των αριθμό των θανάτων από την πάθηση αυτή.

3. Γιατί σήμερα διαθέτουμε μια σειρά εξετάσεων που μπορούν και εντοπίζουν το πρόβλημα πριν αυτό γίνει κλινικά αντιληπτό και το κόστος των προληπτικών εξετάσεων του μαστού είναι λογικό.

4. Οι προληπτικές εξετάσεις των μαστών, είναι απλές και αποτελεσματικές χωρίς να είναι νοσηρές ή ζημιογόνες για τον οργανισμό μας.

5. Οι επιπλέον εξετάσεις που πρέπει να γίνουν εάν η προληπτική εξέταση είναι θετική, είναι γρήγορες και ιδιαιτέρως αξιόπιστες προκειμένου να έχουμε μια σαφή διάγνωση.

6. Η θεραπευτική αντιμετώπιση ενός καρκίνου, πρώιμου σταδίου είναι αποτελεσματικότερη από ό,τι ενός προχωρημένου σταδίου.

7. Έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού δείχνει ίδια διάρκεια ζωής (life expectancy) όπως και ο γενικός πληθυσμός!

Τι περιλαμβάνει η προληπτική εξέταση των μαστών, σε ποιον αφορά και πότε πρέπει να ξεκινήσουμε;

Η πρόληψη του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει τη μαστογραφία (και τη σύγκριση μετις προηγούμενες μαστογραφίες), το υπερηχογράφημα των μαστών και την κλινική εξέταση. Από τα 20 και κάθε χρόνο πρέπει να ξεκινήσουμε την κλινική εξέταση από τον μαστολόγο. Γυναίκες με κάποιο παθολογικό πρόβλημα στον μαστό πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους, όσον αφορά στη συχνότητα επισκέψεων. Ο πρώτος υπέρηχος αν δεν έχει υπάρξειπ ρόβλημα στην κλινική εξέταση μέχρι τότε, θα πρέπει να γίνει στα 30 και να συνεχίσει σε ετήσια βάση ενώ η πρώτη μαστογραφία-οδηγός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κάπου μέσα στην πενταετία 35- 40. Η πρόληψη του καρκίνου του μαστού αφορά στις γυναίκες όλων των ηλικιών. Όλες οι γυναίκες μεταξύ 20 και 75 ετών (ενδεικτικά γιατί δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει ανώτερο ηλικιακό όριο για την πρόληψη), οι γυναίκες με ιστορικό τραυματισμού στον μαστό, οι γυναίκες με προθέματα, οι γυναίκες με χειρουργικό ιστορικό μαστού (πλαστική, καλοήθεις όγκους), οι γυναίκες με δυσκολίες ανάλυσης ή πύκνωσης του συνδετικού ιστού του μαστού.

Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να γίνεται συχνότερα η προληπτική εξέταση των μαστών;

Οι ασθενείς που ανήκουν στις παρακάτω κατηγορίες πρέπει να απευθύνονται στον γιατρό τους γιατί ο έλεγχος του μαστού σε αυτές, ξεφεύγει από τον κλασικό προληπτικό έλεγχο:

i. παρακολούθηση για προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού,

ii. επιτήρηση μιας παθολογικής μαστογραφικής εικόνας,

iii. ανακάλυψη γονιδίου οικογενειακής προδιάθεσης,

iv. ύπαρξη 3 περιπτώσεων οικογενειακού ιστορικού (1ου και 2ου βαθμού) από την πλευρά του ενός εκ των 2 γονέων

v. ύπαρξη 2 περιπτώσεων οικογενειακού ιστορικού μια εκ των οποίων πριν τα 40 της ή αμφίπλευρου καρκίνου ή καρκίνου του μαστού και ωοθήκης ή παραπάνω του ενός καρκίνουτης ωοθήκης.

Τι είναι η μαστογραφία και κάθε πότε πρέπει να γίνεται;

Η μαστογραφία είναι η ακτινογραφία του μαστού (χαμηλής δόσης) και γίνεται με τη βοήθεια του μαστογράφου (ειδικό ακτινολογικό μηχάνημα). Ο μαστός τοποθετείται σε ειδική θέση και συμπιέζεται ανάμεσα σε δύο πλάκες έτσι ώστε οι ακτίνες Χ να το διαπεράσουν και το αποτύπωμα να εμφανισθεί είτε σε φιλμ είτε σε κάποια οθόνη. Η εξέταση δεν διαρκεί πολύ αλλά η συμπίεση του μαστού ανάμεσα στις δύο πλάκες, μπορεί να ενοχλήσει κάποιες γυναίκες (δεν είναι ο κανόνας). Η μεγάλη συμπίεση (ειδικά στους πυκνούς μαστούς) εξασφαλίζει συνήθως καλύτερες και ευκρινέστερες εικόνες των μαστών με τη λιγότερη δυνατή ακτινοβολία. Η μαστογραφία είναι μια προληπτική εξέταση που έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά της. Μελέτες έχουν δείξει ξεκάθαρα, μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού κατά 30% σε πληθυσμούς γυναικών (μεταξύ 50 και 69 ετών) που ακολούθησαν ένα πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του μαστού, με μαστογραφία. Ωστόσο πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι καμιά μέθοδος δεν είναι αλάνθαστη και το μεγαλύτερο πρόβλημα της μαστογραφίας είναι τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα (περιπτώσεις που ενώ υπάρχει η νόσος, η μαστογραφία δεν μπορεί να την ανακαλύψει) και τα οποία κυμαίνονται γύρω στο 8-10% (εξ’ ου και η αναγκαιότητα για ανάγνωση της μαστογραφίαςα πό δυο ειδικούς, η πραγματοποίηση των μαστογραφιών σε τακτά χρονικά διαστήματα και η συμπληρωματική υπερηχογραφική μελέτη). Η σωστή μαστογραφική προληπτική εξέταση των μαστών περιλαμβάνει την πραγματοποίηση δυο εικόνων για κάθε μαστό (δυο προβολές : ανφάς – en face και προφίλ –profil). Σε περίπτωση που έχουν προηγηθεί κατά το παρελθόν μαστογραφίες, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να πραγματοποιηθεί συγκριτική αξιολόγηση. Το σημαντικότερο στον προληπτικό έλεγχο είναι να παρακολουθούμε τη μεταβολή των μαστών στον χρόνο και την εμφάνιση νέων εικόνων. Μέχρι σήμερα χρησιμοποιούσαμε την αναλογική μαστογραφία, τα τελευταία χρόνια όμως η ψηφιακή μαστογραφία έχει δείξει την ανωτερότητα της σε ορισμένες κατηγορίες γυναικών (νεότερες των 50, πυκνοί μαστοί) και θα πρέπει να ενημερώνεστε από το μαστολόγο σας για το ποια τεχνική είναι καλύτερη για εσάς. Η συχνότητα με την οποία πρέπει να γίνεται η μαστογραφία δε βρίσκει σύμφωνους όλους τους ειδικούς. Οι περισσότεροι όμως συμφωνούν ότι η μαστογραφία πρέπει να επαναλαμβάνεται προληπτικά σε ετησία βάση μετά τα 40, ενώ η παύση των προληπτικών μαστογραφιών δεν εξαρτάται από την ηλικία αλλά από την συνολική υγεία της γυναίκας (προσοχή, ο παραπάνω κανόνας αφορά στις γυναίκες χωρίς κάποια ιδιαίτερη παθολογία του μαστού).

Είναι η μαστογραφία επικίνδυνη σαν εξέταση;

Πρόκειται για μια ερώτηση που επανέρχεται συστηματικά στη συζήτηση με τις γυναίκες στο ιατρείο μαστού. Ο φόβος των γυναικών είναι πως επαναλαμβάνοντας ετησίως τη μαστογραφία, υπάρχει κίνδυνος πρόκλησης καρκίνου. Στην πραγματικότητα η δόση που λαμβάνουμε κατά την πραγματοποίηση μιας μαστογραφίας είναι περίπου ίδια με την ετησία απορροφημένη δόση από την ακτινοβολία του περιβάλλοντος ή περίπου ίδια με τη δόση που λαμβάνουμε κατά τη διάρκεια ενός υπερατλαντικού αεροπορικού ταξιδιού. Ο κίνδυνος λοιπόν είναι εξαιρετικά μικρός και μπορεί να συγκριθεί με ένα ταξίδι 100 χλμ. με το αυτοκίνητο, με το κάπνισμα μισού τσιγάρου ή δέκα λεπτών ζωής στην ηλικία των 60. Ίσως μάλιστα πρόκειται για μια εκ των πιο ασφαλών ιατρικών πράξεων. Προσοχή όμως, η μαστογραφία θα πρέπει να αποφεύγεται (εάν δεν υπάρχει σημαντικός ιατρικός λόγος) σε γυναίκες κάτω των 30 ετών.

Τι είναι το υπερηχογράφημα των μαστών και κάθε πότε πρέπει να γίνεται ;

Ο υπέρηχος χρησιμοποιεί υψηλής συχνότητας ηχητικά κύματα (δεν τα ακούει το ανθρώπινο αυτί) για να ανιχνεύσει αλλοιώσεις στονμαστό. Οι υπέρηχοι δεν εκπέμπουν ακτινοβολία και διαδίδονται καλά μέσα στο υγρό, πολύ λιγότερο μέσα στα στερεά και σχεδόν καθόλου στον αέρα εξ’ ου και η ανάγκη τοποθέτησης ενός τζελ επαφής πάνω στο δέρμα, το οποίο είναι άχρωμο και δεν λερώνει. Τοποθετείται το τζελ πάνω στον μαστό και με μια κεφαλή υπερήχου (μετατροπέας ή μικρόφωνο) σαρώνουμε όλο το μαστό. Παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον ως συμπληρωματική εξέταση της μαστογραφίας κυρίως στους πυκνούς μαστούς. Μάλιστα ο υπέρηχος είναι ακριβέστερος από τη μαστογραφία στην εξέταση αλλαγών του μαστού στις νεότερες γυναίκες, των οποίων ο μαστός είναι πυκνότερος. Επομένως ο υπέρηχος συστήνεται ως απαραίτητη απεικονιστική εξέταση για τις γυναίκες κάτω των 35 ετών καθώς και για τις έγκυες ή που έχουν έκκριση γάλακτος, σε περιπτώσεις ινοκυστικής μαστοπάθειας, ινοαδενωμάτων, μετά την ανακάλυψη κάποιας μη φυσιολογικής μαστογραφικής εικόνας, στη περίπτωση πυκνών και συμπαγών μαστών, στις γυναίκες με προθέματα, στις περισσότερες διαδερμικές βιοψίες. Μετά τα 35, ο υπέρηχος είναι ένα απαραίτητο συμπληρωματικό εργαλείο στην προληπτική εξέταση των μαστών, ειδικότερα στους πυκνούς μαστούς όπου η πραγματοποίηση μονάχα μιας μαστογραφίας είναι επισφαλής (βλ. ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα της μαστογραφίας). Στους δύσκολους αυτούς μαστούς, το υπερηχογράφημα μπορεί να δώσει πολύτιμες επιπλέον πληροφορίες και να ανακαλύψει μικρές βλάβες, μη ανιχνεύσιμες από τη μαστογραφία. Επιβάλλεται λοιπόν η συστηματική πραγματοποίηση υπερήχων στους μαστούς ως συμπληρωματική προληπτική μέθοδος για τις γυναίκες άνω των 35 ετών με πυκνούς μαστούς (αφού μπορεί να διαγνώσει αφανείς μαστογραφικά καρκίνους). Η συχνότητα πραγματοποίησης των υπερήχων είναι ίδια με αυτή της μαστογραφίας,δηλαδή ετησία στις γυναίκες άνω των 40 ετών, ενώ το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες μεταξύ 30 και 40 ετών.

Τι είναι η κλινική εξέταση (ψηλάφηση) και κάθε πότε πρέπει να γίνεται ;

Πρόκειται καταρχήν για μια επισκόπηση που γίνεται με δυνατό φως για τυχόν ανωμαλίες του δέρματος και έπειτα συνεχίζεται με την ψηλάφηση από τον ειδικό γιατρό. Σκοπός της εξέτασης είναι ο εντοπισμός των όγκων του μαστού. Η δυνατότητα ανακάλυψης μικρών σε μέγεθος καρκίνων, είναι περιορισμένη καθώς οι καρκίνοι μικρού μεγέθους (<12-15mm) γίνονται δύσκολα αντιληπτοί με την αφή. Ωστόσο η κλινική εξέταση αποτελεί απαραίτητο σκαλοπάτι στη διαδικασία πρόληψης και εντοπισμού. Μελέτες αναφέρουν ότι σε ποσοστό που μπορεί να αγγίξει και το 10%, κακοήθεις όγκοι μη εντοπίσιμοι στη μαστογραφία, αναγνωρίζονται κατά τη διάρκεια της κλινικής εξέτασης. Η συχνότητα είναι ετησία από τα 20 και μετά.

Ποιες άλλες εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού ;

Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στη διερεύνηση τουμαστού. Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας, επί του παρόντος, περιορίζεται σε δύσκολα διαγνωστικά προβλήματα. Οι μελέτες και τα αποτελέσματά τους, μας αφήνουν ελπίδες ότι στο άμεσο μέλλον ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας στην παθολογία του μαστού, θα λάβει μια εξέχουσα θέση. Η βιοψία ύποπτων περιοχών του μαστού γνωρίζει μια καταπληκτική εξέλιξητα τελευταία χρόνια αφού υπάρχει μια σαφής μετακίνηση από την κλασική χειρουργική ανοιχτήβιοψία προς τις διαδερμικές βιοψίες, ακτινο- ή υπερηχο- κατευθυνόμενες. Οι προαναφερόμενες βιοψίες αποτελούν πλέον απαραίτητο κομμάτι του μαστολογικού ελέγχου. Μας επιτρέπουν να έχουμε ένα σίγουρο αποτέλεσμα (εξίσου σίγουρο με αυτό της χειρουργικής βιοψίας) στις περισσότερες περιπτώσεις, αποφεύγοντας έτσι ένα μη απαραίτητο χειρουργείο για τις καλοήθεις βλάβες ή κατευθύνοντας τη στρατηγική μας για τις κακοήθεις βλάβες, Σκοπός μας είναι να προμηθεύσουμε τον παθολογοανατόμο με υλικό κυτταρολογικό ή/και ιστολογικό σε ποσότητα και ποιότητα ικανοποιητική ώστε να μπορέσει να μας δώσει ένα σίγουρο αποτέλεσμα. Ένα αρνητικό αποτέλεσμα βιοψίας, σε μια ιδιαιτέρως ύποπτη εικόνα, δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αποτρέψει τη διενέργεια μιας ανοιχτής βιοψίας.

Η αυτοεξέταση των μαστών είναι απαραίτητη;

Κάθε γυναίκα άνω των 20 ετών πρέπει να εξετάζει τους μαστούς της, μια φορά τον μήνα, κάθε μήνα. Η αυτοεξέταση πρέπει να γίνεται στο πρώτο μισό του κύκλου και κατά προτίμηση 7 με 10 μέρες μετά την πρώτη μέρα της περιόδου (πρώτη μέρα εμμήνου ρήσεως) ενώ για τις εμμηνοπαυσιακές κυρίες, συνιστάται η επιλογή μιας προκαθορισμένης ημέρας μέσα στο μήνα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αξιολογήσουμε το στήθος, ωστόσο θα πρέπει κατόπιν υπόδειξης από τον ειδικό γιατρό να υιοθετήσουμε μια, που θεωρούμε εύκολη στη πραγματοποίησή της (χωρίς να αφήνει κενά στη ψηλάφηση του μαστού) και με την οποία νιώθουμε άνετα. Αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε είναι ότι κανένας γιατρός δεν πρόκειται να σας ζητήσει να του πείτε τι ακριβώς ψηλαφείτε. Με τη μηνιαία αυτοεξέταση, θα καταφέρετε κάποια στιγμή να νιώσετε άνετα με τη μορφολογία του στήθους σας έτσι ώστε σε βάθος χρόνου να έχετε τη δυνατότητα αξιολόγησης κάθε αλλαγής ή μεταβολής που θα συμβεί στο στήθος σας. Οι δυνατότητες της αυτοεξέτασης είναι μεν περιορισμένες και σε καμιά περίπτωση δε μπορεί να υποκαθιστά την ιατρική εξέταση ωστόσο είναι τεράστιας σημασίας για το μεσοδιάστημα μεταξύ 2 μαστογραφιών. Άλλωστε η γυναίκα είναι η καλύτερη γιατρός του μαστού της.

Ποιες είναι οι συχνότερες καλοήθεις παθήσεις του μαστού ;

Μια σειρά από καλοήθεις παθήσεις του μαστού μπορούν να μιμηθούν τον καρκίνο του μαστού και στην ψηλάφηση αλλά και στις απεικονιστικές εξετάσεις. Σ' αυτή την περίπτωση, ο ρόλος του μαστολόγου είναι να αποκλείσει την κακοήθεια με σίγουρες και γρήγορες εξετάσεις.

Τις καλοήθεις παθήσεις του μαστού, τις διαχωρίζουμε στις παρακάτω κατηγορίες:

Ψευδο-ογκοτικές βλάβες. Η εκτασία των πόρων, το απόστημα του μαστού, οικοκκιοκυτταρικοί όγκοι, η νέκρωση του λίπους, η λεμφοκυτταρική μαστοπάθεια, το έμφραγμα του μαστού, το αμάρτωμα (το οποίο είναι ένας περιγραμμένος όζος που περιέχει ένα σύμπλεγμα, σε διαφορετικά ποσοστά, των διαφόρων φυσιολογικών ιστολογικών στοιχειών του μαστού), η γυναικομαστία στον άνδρα.

Επιθηλιακοί όγκοι. Το(α) ενδοπορωτικό(α) θήλωμα(τα) είναι μια συχνή βλάβη που εμφανίζεται συνήθως με έκκριμα θηλής. Όπως προδίδει το όνομα του, η βλάβη αναπτύσσεται στο εσωτερικό ενός γαλακτοφόρου πόρου και μπορεί να είναι περισσότερο από ένα. Τα αδενώματα είναι καλοήθεις επιθηλιακοί όγκοι, καλά περιγραμμένοι, της νεαρής γυναίκας.

Μικτοί όγκοι επιθηλιακού και συνδετικού ιστού. Τα ινοαδενώματα είναι οι συχνότεροι καλοήθεις όγκοι του μαστού. Κλινικώς μεταφράζονται από ένα ψηλαφητό σκληρό και ευκίνητο όγκο ποικίλου μεγέθους, μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα, μονόπλευρο ή αμφετερόπλευρα, τα οποία εμφανίζονται σε όλες τις ηλικίες αλλά κυρίως σε νεαρές γυναίκες. Στη μαστογραφία προβάλλει ως μία οζώδης σκίαση με καθαρά όρια και μπορεί να συνοδεύεται από απο τιτανώσεις. Τις περισσότερες όμως φορές, η διάγνωση γίνεται υπερηχογραφικά.Το πλεονέκτημα του υπέρηχου είναι ότι σε περίπτωση που υπάρχει αμφιβολία ως προς τηνταυτότητα της υπερηχογραφικής εικόνας του οζιδίου, μπορούμε γρήγορα και χωρίς πόνο να πάρουμε υλικό για κυτταρολογική μελέτη μέσω μιας λεπτής βελόνας. Η γρήγορη απάντηση μπορεί να αποκλείσει την κακοήθεια και να επιβεβαιώσει την ινοαδενωματική φύση του οζιδίου. Αυτό που συστήνουμε είναι να παρακολουθήσουμε την ανάπτυξη του ινοαδενώματος,αποφεύγοντας έτσι τα άχρηστα χειρουργεία. Περισσότερα από τα μισά ινοαδενώματα παραμένουν σταθερά και η χειρουργική τους αφαίρεση είναι περιττή. Η χειρουργική τουςαφαίρεση ενδείκνυται όταν ανακαλύπτονται σε γυναίκες άνω των 35 ετών, όταν η ταχύτηταανάπτυξης τους είναι εξαιρετικά γρήγορη και όταν το μέγεθος τους ξεπερνά τα 3cm.Ο φυλλοειδής όγκος.

Η Ινοκυστική νόσος. Συνώνυμοι όροι είναι οι ινοκυστικές αλλοιώσεις, η δυσπλασία τουμαστού, η πάθηση του Reclus, η (ινο)κυστική μαστοπάθεια, η δυστροφία μαστού… Πρόκειται για μια καλοήθη βλάβη που περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία : κύστες, ίνωση, αδένωση, υπερπλασία επιθηλίου. Κλινικώς εμφανίζεται ως ψηλαφητές διογκώσεις των μαστών, που μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του κύκλου και συνοδεύονται από αίσθηση πρηξίματος,ευαισθησία και πόνο κατά τη ψηλάφηση. Πολύ μελάνι έχει χυθεί και πολλές συζητήσεις έχουν γίνει για το αν η ινοκυστική νόσος είναι παράγοντας ρίσκου για μετέπειτα ανάπτυξη κακοηθείας. Σήμερα γνωρίζουμε πως πρόκειται για μια βλάβη της οποίας οι αλλοιώσεις συναντώνται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των γυναικών και της οποίας η κλινική εικόνα δεν είναι καθόλου σαφής. Το μεγαλύτερο ποσοστό των γυναικών που έχουν διαγνωσθεί με ινοκυστική νόσο δεν διατρέχει τον παραμικρό κίνδυνο. Σε πολύ λίγες περιπτώσεις και σε γυναίκες που φέρουν συγκεκριμένες και ειδικές αλλοιώσεις μπορεί να υπάρξει προδιάθεση για ανάπτυξη κακοηθείας.

 

Ποσό συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού ;

Πρόκειται για τον συχνότερο καρκίνο στη γυναίκα. Σύμφωνα με επιδημιολογικά στοιχεία, στις χώρες του Δυτικού κόσμου, 1 γυναίκα στις 9 στην Ευρώπη και 1 γυναίκα στις 8 στην Αμερική θα εμφανίσει κάποια στιγμή στη ζωή της και πριν τα 90 της χρόνια, καρκίνο του μαστού.
Μεταξύ 1975 και 1995 στη Γαλλία, ο αριθμός νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού αυξήθηκε κατά 60% και η θνησιμότητα από αυτόν κατά 8%. Οι λόγοι που εξηγούν την απότομη αυτή αύξηση εμφάνισης νέων περιστατικών, τις τελευταίες δεκαετίες, στις προηγμένες οικονομικά χώρες, ποικίλλουν.

Τι προδιαθέτει τον καρκίνο του μαστού ;

Οι παράγοντες κινδύνου του καρκίνου του μαστού διαχωρίζονται σε 3 κατηγορίες.

Παράγοντες υψηλού κινδύνου:
Φύλο.
Θήλυ.
Ηλικία. Η εμφάνιση καρκίνου του μαστού είναι σε συνεχή αύξηση μετά τα 35 χρόνια.
Ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού
Οικογενειακό ιστορικό. Παρουσία καρκίνου του μαστού σε συγγενείς πρώτου βαθμού,δηλ. στη μητέρα, στην αδελφή ή στην κόρη. Η ανάπτυξη της μοριακής βιολογίας καιη λεπτομερής μελέτη του ανθρώπινου γονιδιακού χάρτη, τα τελευταία χρόνια, μας επέτρεψαν να αποδώσουμε τη βιολογική αλήθεια όσον αφορά στην ευρέως διαδεδομένη αντίληψη της γενετικής προδιάθεσης του καρκίνου του μαστού. Με τα σημερινά δεδομένα, θεωρούμε ότι 5% των καρκίνων του μαστού, συνδέονται με μια τέτοια προδιάθεση.


Ατομικό ιστορικό άτυπης υπερπλασίας

Παράγοντες μέτριας επιβάρυνσης:

Ηλικία κατά την εμμηνόπαυση. Μια πρόωρη εμμηνόπαυση μειώνει το ρίσκο εμφάνισης του καρκίνου του μαστού.
Ηλικία απόκτησης του 1ου παιδιού. Το ρίσκο μεγαλώνει όσο η ηλικία της γυναίκας στην πρώτη της εγκυμοσύνη, αυξάνει.
Ηλικία έναρξης της εφηβείας. Το ρίσκο καρκίνου του μαστού μειώνεται όταν αυξάνει η ηλικία έναρξης της εφηβείας.
Αριθμός παιδιών. Το ρίσκο μειώνεται όταν ο συνολικός αριθμός παιδιών αυξάνει.
Σωματική διάπλαση.
Το ρίσκο αυξάνει στις παχύσαρκες εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.
Εκτρώσεις και αποβολές.
Η σημαντικότερη επιδημιολογική έρευνα απέδειξε ότι ο καρκίνος του μαστού δε συνδέεται ούτε με τις εκτρώσεις ούτε και με τις αποβολές.


Ομάδα χαμηλού κινδύνου:
Αλκοόλ. Πολλές είναι οι έρευνες που προσπαθούν να μελετήσουν την συχνή κατανάλωση οινοπνεύματος και την εμφάνιση κακοήθειας στο στήθος. Το αλκοόλ θεωρείται πως «πιθανώς» να συνδέεται με το ρίσκο του καρκίνου του στήθους.
Αντισυλληπτικό χάπι. Η σχέση του αντισυλληπτικού χαπιού με τον καρκίνο του στήθους δεν είναι ξεκάθαρη. Το σίγουρο είναι πως αφορισμοί του τύπου «το χάπι προκαλεί καρκίνο» δεν ισχύουν και προδίδουν μονάχα άγνοια. Το ρίσκο αυξάνει ελαφρώς σε κάποιες υποομάδες που πήραν αντισυλληπτικά χάπια σε μικρή ηλικία και γιαμεγάλο χρονικό διάστημα. Το ρίσκο αυτό μηδενίζεται 10 χρόνια, αφού σταματήσουν το χάπι.
Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Το ρίσκο αυξάνει ελαφρώς κατά τη διάρκεια της θεραπείας, μειώνεται με το που θα σταματήσει η θεραπεία και μηδενίζεται με το πέρας 5ετίας από το τέλος της θεραπείας.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες, διατροφή. Η συχνή κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σελιπίδια και η μείωση κατανάλωσης υδατανθράκων ενοχοποιούνται σε διάφορες μελέτες.
Λοιποί παράγοντες. Η μελέτη του καρκίνου του μαστού δεν σταματάει στα προηγούμενα. Επί του παρόντος μελετούνται μια σειρά άλλων παραγόντων.

Πόσο επηρεάζουν τον μαστό οι θεραπείες για υπογονιμότητα;

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μία θεαματική αύξηση ζευγαριών που υποβάλλονται σε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αυτή η αύξηση προκάλεσε και μία ανησυχία για τις πιθανές επιπτώσεις στον μαστό και ειδικότερα για τη πιθανή πρόκληση καρκίνου του μαστού σε γυναίκες που υποβάλλονται σε περισσότερες των 2 ή 3 προσπαθειών. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία δημοσίευση που να υποστηρίζει μία τέτοια ανησυχία. Αυτό που πιθανώς δημιούργησε αυτή την αρνητική άποψη της IVF, είναι το γεγονός πως όλο και μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες(άνω των 40) τεκνοποιούν με αυτές τις μεθόδους. Είναι γνωστόν πως η κύηση και όχι ηθ εραπεία προδιαθέτει σε καρκίνο του μαστού σε αυτές τις γυναίκες των μεγαλυτέρων ηλικιών.

Ωστόσο, ένας πλήρης μαστολογικός έλεγχος πριν από κάθε προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι επιβεβλημένος. Οι μελέτες επισημαίνουν πως στην περίπτωση που προϋπάρχει μη διαγνωσμένος καρκίνος του μαστού και η γυναίκα υποβληθεί σε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης, η πορεία της νόσου είναι σαφώς χειρότερη. Η γυναίκα που θα μπει στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης πρέπει να έχει διασφαλίσει την υγείατου στήθους της, στο μέτρο του δυνατού, μ' έναν πρόσφατο μαστολογικό έλεγχο. Ο τρόπος μετον οποίο θα γίνει αυτός ο έλεγχος, εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων και θα γίνει κατόπιν συνεννοήσεως με τον μαστολόγο.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού;

Αυτό που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι ο καρκίνος του μαστού είναι πολλές φορές ασυμπτωματικός ενώ μεγάλο μέρος των συμπτωμάτων που οδηγούν τις γυναίκες στο ιατρείο μας, δεν είναι ειδικά για τον καρκίνο του μαστού. Τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν τις γυναίκες για μια συμβουλή στο ιατρείο μας είναι η ψηλάφηση κάποιου σκληρού μέρους στον μαστό, ο πόνος και η έκκριση κάποιου υγρού από τη θηλή. Αν και τις περισσότερες φορές τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να εξηγηθούν από φυσιολογικές μεταβολές ή καλοήθεις παθήσεις, είναι υποχρέωση του ιατρού και δικό σας δικαίωμα να γίνει ένας σοβαρός μαστολογικός έλεγχος. Άλλα συμπτώματα που πρέπει να σας οδηγήσουν στην αναζήτηση συμβουλής είναι η εισολκή της θηλής ή του δέρματος, σημάδια φλεγμονής του μαστού (κοκκινίλα, πόνος, πυρετός), επίμονα διογκωμένοι λεμφαδένες στην περιοχή της μασχάλης. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι οι μελέτες είναι σαφείς όσον αφορά στην πορεία ίασης του καρκίνου του μαστού, επισημαίνοντας ότι οι καρκίνοι του μαστού με καλή πορεία, είναι αυτοί που ανακαλύφθηκαν μέσω του προληπτικού ελέγχου και που είναι συνήθως μικρότεροι σε μέγεθος και ασυμπτωματικοί. Αντιθέτως, μεγάλοι συμπωματικοί καρκίνοι έχουν συνήθως, δυσμενέστερη εξέλιξη.

Πώς γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του μαστού;

Η διάγνωση γίνεται τυχαία κατά τη διάρκεια ενός προληπτικού ελέγχου ή μετά από την αναζήτηση συμβουλής για κάποιο σύμπτωμα (ψηλάφηση όζου). Η διαδικασία που ακολουθείταιπρέπει να είναι συστηματική και να στοχεύει στη γρήγορη και ασφαλή διάγνωση καθώς και στη συγκέντρωση των απαραίτητων πληροφοριών που θα μας επιτρέψουν να καταστρώσουμε ένα πλάνο θεραπείας. Όπως προαναφέραμε, η ψηλάφηση από τον ειδικό, η μαστογραφία με επιπλέον προβολές, ο υπέρηχος του μαστού και η διαδερμική βιοψία αποτελούν απαραίτητο και αναγκαίο κομμάτι αυτής της διαδικασίας διάγνωσης.

Τι περιλαμβάνει η θεραπεία του καρκίνου του μαστού;

Η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού επιβάλλει τη σωστή και συνεχή συνεργασία μεταξύ του χειρουργού μαστολόγου, του ογκολόγου και του ακτινοθεραπευτή. Λίγο πριν την αρχή της θεραπείας, συνεδριάζει ογκολογικό συμβούλιο και αποφασίζει την καλύτερη για την κάθε ασθενή, θεραπεία. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, οιιατροί βρίσκονται σε συνεχή συνεννόηση παρακολουθώντας την πορεία της αγωγής.

Χειρουργική θεραπεία

Σκοπός του χειρουργικού κομματιού της θεραπείας είναι οτοπικός έλεγχος του καρκίνου. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες είχαμε μια μετακίνηση από την κλασική ολική μαστεκτομή προς περισσότερο συντηρητικές θεραπείες όπως η ογκεκτομή και η τεταρτεκτομή με διατήρηση μεγάλου μέρους του μαστού (με τη θηλή) σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία. Μεγάλες διεθνείς μελέτες μας διαφώτισαν ως προς την αποτελεσματικότητατων συντηρητικών χειρουργικών επεμβάσεων σε συνδυασμό με την ακτινοθεραπεία για τους καρκίνους σχετικά περιορισμένου μεγέθους, όσον αφορά στην επιβίωση. Τα αποτελέσματα είναι εξίσου καλά με αυτά πιο ριζικών επεμβάσεων. Ο λεμφαδενικός καθαρισμός συμπληρώνει τη χειρουργική θεραπεία όποια κι αν είναι αυτή. Ένας βασικός ρόλος του λεμφαδενικού καθαρισμού είναι ο τοπικός έλεγχος της πάθησης (μασχάλη). Επιπλέον το αποτέλεσμα του λεμφαδενικού καθαρισμού χρησιμοποιείται ως προγνωστικός παράγοντας, ενώ καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη χορήγηση συμπληρωματικών θεραπειών όπως αυτή της χημειοθεραπείας. Η απόφαση για τον τρόπο της χειρουργικής αντιμετώπισης του καρκίνου δεν έχει να κάνει μόνο με το μέγεθος του καρκίνου αλλά και με μια σειρά άλλων παραγόντων όπως το συνολικό μέγεθος του μαστού, ο τύπος του καρκίνου, η ηλικία και το ιστορικό (μαστολογικό αλλά και γενικό) τηςασθενούς, η φυσική της κατάσταση, η επιθυμία της ίδιας, αλλά και κάποιοι άλλοι παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμηθούν από τον γιατρό και την ασθενή.

Ακτινοθεραπεία

Έχει ένα εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην τοπική θεραπεία τουκαρκίνου του μαστού σε συνδυασμό με το χειρουργικό κομμάτι αλλά και τη χημειοθεραπεία και/ή την ορμονοθεραπεία. Επιτρέπει να μειώσουμε το ρίσκο τοπικής υποτροπής (μετάσυντηρητικής χειρουργικής επέμβασης ή μετά ριζικής μαστεκτομής σε κάποιες περιπτώσεις) χωρίς να μειώνει την τελική επιβίωση. Πρόκειται για μια θεραπεία που συμβιβάζει την ανάγκη διοχέτευσης μιας αποτελεσματικής δόσης ώστε να καταστρέψουμε τα καρκινικά κύτταρα και την ανάγκη σεβασμού των υγιών παρακείμενων ιστών. Το αισθητικό αποτέλεσμα μετά από περιορισμένης έκτασης χειρουργική επέμβαση και ακτινοθεραπείας είναι εξαιρετικά καλό και οι περισσότερες ασθενείς μένουν ιδιαιτέρα ευχαριστημένες. Η θεραπεία είναι πολύ καλά αποδεκτή, κατά τη διάρκεια της ωστόσο οι επιπλοκές υπάρχουν έστω κι αν δεν είναι πολύ συχνές. Τα κριτήρια επιλογής των ασθενών που μπορούν να επωφεληθούν από την ακτινοθεραπεία έχουν να κάνουν με το μέγεθος του καρκίνου σε σχέση με τον συνολικό όγκο του μαστού, με τη γεωγραφική θέση του καρκίνου, με την ηλικία, το ιστορικό και τη φυσική κατάσταση της ασθενούς, με την προτίμηση της ασθενούς και μια άλλη σειρά παραγόντων που πρέπει να συνεκτιμηθούν.

Χημειοθεραπεία

Βασικός στόχος της συστηματικής θεραπείας είναι η αντιμετώπιση της μεταστατικής νόσου. Μετά τον έλεγχο της νόσου τοπικά με το χειρουργείο και/ή την ακτινοθεραπεία, είναι επιβεβλημένο, στις περιπτώσεις που η πιθανότητα μεταστάσεωνείναι μεγάλη κατά την αρχική διάγνωση, να χορηγηθεί συμπληρωματική συστηματική θεραπεία. Συμπληρωματική θεραπεία χορηγείται, επίσης, σε μεταστατικούς ασθενείς με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους και σε ασθενείς με μεγάλους σε μέγεθος καρκίνους πουεπιθυμούμε να σμικρύνουμε ώστε να χειρουργήσουμε συντηρητικά. Αρχή της χημειοθεραπείας είναι η χορήγηση ενός κοκτέιλ φαρμάκων που θα δράσουν στα καρκινικά κύτταρα και θα τα εμποδίσουν να αναδιπλασιαστούν και να επιβιώσουν. Δυστυχώς τα φάρμακα δρουν και σε υγιή κύτταρα (ειδικότερα σε κύτταρα που πολλαπλασιάζονται συχνά όπως οι θύλακοι των τριχών), κάτι που τα καθιστά τοξικά. Η ζυγαριά, θεραπείας-τοξικότητας κλείνει προς το πρώτο, αφού αναμφισβήτητα η δράση των φαρμάκων στους καρκινικούς κυτταρικούς πληθυσμούς είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ο συνηθέστερος τρόπος χορήγησης είναι σε κύκλους (μονοήμερη χορήγηση σε one day clinic) που επαναλαμβάνονται κάθε 3-4 εβδομάδες για κάποιο χρονικό διάστημα. Τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει ραγδαία εξέλιξη με την εμφάνιση νέων χημειοθεραπευτικών φαρμάκων αλλά και μελετών σε γονιδιακό επίπεδο έτσι ώστε να μπορέσουμε στο άμεσο μέλλον να στοχεύουμε έξυπνα, χορηγώντας την κατάλληλη χημειοθεραπεία στις σωστές ασθενείς.

Ορμονοθεραπεία

Η ορμονική θεραπεία στοχεύει στην εξολόθρευση των καρκινικών κυττάρων που εμφανίζουν υποδοχείς για τις ορμόνες και είναι ορμονοεξαρτώμενα. Μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι οι ασθενείς (που έχουν καρκίνους με θετικούς στις ορμόνες υποδοχείς) που βρίσκονται σε ορμονοθεραπεία παρουσιάζουν καλύτερη επιβίωση, ενώ σε ασθενείς υψηλού κινδύνου μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως χημειοπροφύλαξη. Οι ασθενείς που παρουσιάζουν καρκίνους με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς έχουν συνήθως καλύτερη πρόγνωση. Η εξέλιξη στην ορμονοθεραπεία τα τελευταία χρόνια είναι και αυτή ραγδαία και απαιτεί συνεχή παρακολούθηση αφού και νέα φάρμακα εμφανίζονται και ο συνολικός χρόνος χορήγησής τους αλλάζει και η εναλλαγή τους προτιμάται σε κάποιες περιπτώσεις. Σήμερα υπάρχουν 2 βασικές κατηγορίες ορμονοθεραπείας, τα αντιοιστρογόνα με το γνωστότερο να είναι η ταμοξιφαίνη που μπορεί να χορηγηθεί σε προ- και μετεμμηνοπαυσιακές ασθενείς και οι αναστολείς της αρωματάσης που χορηγούνται σε μετεμμηνοπαυσιακές ασθενείς. Το κάθε φάρμακο έχει τη δική του ένδειξη και η χορήγησή του εξαρτάται από μια σειρά στοιχείων που χαρακτηρίζουν τον καρκινικό όγκο και την ασθενή. Σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία, η ορμονοθεραπείαπαρουσιάζει πολύ λιγότερες παρενέργειες.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στη γυναίκα.

2. Βρίσκεται σε συνεχή αύξηση τις τελευταίες δεκαετίες.

3. Ο προληπτικός έλεγχος σώζει ζωές.

4. Ο προληπτικός έλεγχος πρέπει να γίνεται σε ετησία βάση για τις περισσότερες γυναίκες.

5. Οι θεραπείες έχουν εξελιχθεί, δίνοντας καταπληκτικά αποτελέσματα.

6. Σκοπός όλων μας είναι ο εντοπισμός των μικρών και ασυμπτωματικών καρκίνων (μέσω της πρόληψης) γιατί αυτοί οι καρκίνοι έχουν και περισσότερες πιθανότητες ίασης.

Πολυμέσα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ (BMI)

HEIGHT

WEIGHT

Δεν ξεχνώ

Οι απαραίτητες εξετάσεις που οφείλει να κάνει μια γυναίκα ετησίως.

  • Τεστ ΠΑΠ
  • Μαστογραφία
  • Υπέρηχος Μαστού
  • Διακολπικό υπερηχογράφημα
  • Εξέταση θυρεοειδούς
  • Εξέταση αίματος

Women's Care

Το γυναικολογικό ιατρείο Women's Care ( πρώην Group- Practice) δημιουργήθηκε το 1997, αρχικά από τον Στέλιο Γρηγοράκη και τη Sabine Wünschmann

Επικοινωνία

Για πληροφορίες ή ραντεβού
επικοινωνήστε μαζί μας:
Σώρου 3-5 (έναντι Μεγάρου ΟΤΕ)
Τ.Κ. 15125 Μαρούσι, Αττική
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Τηλ: 210 6777747